Bosna i Hercegovina sve se više udaljava od Evropske unije, a izostanak ključnih reformi, političke blokade i nefunkcionalnost institucija obilježili su proteklu godinu. Pokazuje to najnoviji izvještaj Evropske komisije, koji donosi ozbiljne kritike na račun domaćih vlasti i njihovih rezultata u provođenju evropskih obaveza.
Izvještaj obuhvata period od septembra 2025. do septembra 2026. godine, a u njemu se navodi da vlasti u BiH, uprkos javnom opredjeljenju za evropske integracije, nisu ostvarile očekivani napredak. Evropska komisija upozorava na sve nezadovoljavajuće upravljanje, slabe nezavisne institucije i znakove zarobljenosti države na svim nivoima vlasti.
Evropski put ostao na obećanjima
Iako je Evropsko vijeće još u martu 2024. godine donijelo odluku o otvaranju pristupnih pregovora, Bosna i Hercegovina ni više od dvije i po godine kasnije nema imenovanog glavnog pregovarača.
Parlamentarna skupština BiH tokom izvještajnog perioda usvojila je svega 12 zakona, od kojih pet po hitnoj proceduri. Ključni reformski zakoni, uključujući Zakon o sudovima BiH i novi zakon o Visokom sudskom i tužilačkom vijeću, još nisu usvojeni.
Ovi podaci otvaraju ozbiljno pitanje odgovornosti aktuelnih vlasti, koje su ubrzanje evropskog puta predstavljale kao jedan od svojih najvažnijih prioriteta, dok konkretni rezultati i dalje izostaju.
Skoro milijarda eura evropskog novca pod upitnikom
Posebno zabrinjava upozorenje Evropske komisije da Bosna i Hercegovina rizikuje gubitak značajnih finansijskih sredstava iz evropskog Plana rasta.
BiH je na raspolaganju imala više od milijardu eura, ali je zbog kašnjenja u ispunjavanju obaveza prvobitna alokacija umanjena za deset posto. Preostali iznos iznosi do 976,6 miliona eura kroz kredite i bespovratna sredstva.
Evropska komisija upozorava da bi, ukoliko do kraja 2026. godine ne budu ispunjeni potrebni uslovi, BiH mogla izgubiti sredstva predviđena za prvu tranšu reformi.
Dok se politički predstavnici mjesecima međusobno optužuju za blokade, država propušta prilike za ulaganja u infrastrukturu, privredu i razvoj.
Korupcija bez rezultata, pravosuđe bez napretka
U oblasti borbe protiv korupcije Evropska komisija nije zabilježila napredak. Posebno zabrinjava podatak da od 2022. godine nijedna agencija za provođenje zakona nije Tužilaštvu BiH dostavila izvještaj o korupciji na visokom nivou.
U posmatranom periodu nije zabilježena ni nova pravosnažna presuda za korupciju na visokom nivou, dok su politički uticaji na institucije i nedovoljna odgovornost javnih funkcionera i dalje među ključnim problemima.
Komisija upozorava i na izmjene pravila o provjeri imovinskih kartona nosilaca pravosudnih funkcija, zbog kojih je prekinuta misija vanjskog nadzora finansirana sredstvima Evropske unije.
Brisel traži promjene vizne politike
Evropska komisija od Bosne i Hercegovine zahtijeva i usklađivanje vizne politike s pravilima Evropske unije.
To podrazumijeva ukidanje bezviznog režima za državljane Rusije, Kine, Turske, Katara, Kuvajta, Azerbejdžana i Vanuatua, kao i prekid sezonskih viznih izuzeća za državljane Saudijske Arabije, Bahreina i Omana.
Komisija upozorava da postojeća vizna politika može povećati rizik od nezakonitih migracija prema Evropskoj uniji.
Ekonomija usporava, nezaposlenost mladih zabrinjava
Ni ekonomski pokazatelji ne daju mnogo razloga za optimizam. Rast bruto domaćeg proizvoda usporio je, dok je inflacija u prvih šest mjeseci 2026. godine iznosila 4,6 posto. BDP po stanovniku dostigao je svega 36 posto prosjeka Evropske unije, dok je nezaposlenost mladih u drugom kvartalu 2026. iznosila čak 32,9 posto. Evropska komisija upozorava i na rast budžetskih deficita, dugovanja javnih preduzeća te nedovoljnu konkurentnost domaće privrede.
Mediji i obrazovanje i dalje suočeni s problemima, BHRT pred gašenjem
U oblasti slobode medija također nije zabilježen napredak. Javni servis BHRT nalazi se u ozbiljnoj finansijskoj krizi, dok su napadi i pritisci na novinare i dalje prisutni.
Komisija upozorava i na nedostatak transparentnosti vlasništva nad medijima te nepostojanje jasnih pravila o finansiranju medija iz javnih budžeta.
U obrazovanju se nastavlja praksa „dvije škole pod jednim krovom“, naziv bosanskog jezika i dalje se ne priznaje u školama u Republici Srpskoj, a BiH je propustila međunarodna PISA testiranja 2022. i 2025. godine.
Od obećanja o ubrzanom evropskom putu do novih upozorenja iz Brisela
Aktuelne vlasti u Bosni i Hercegovini evropske integracije godinama predstavljaju kao strateški prioritet, ali izvještaj pokazuje da politička obećanja nisu praćena potrebnim reformama.
Odgovornost za dugogodišnje probleme ne može se pripisati samo jednom sazivu vlasti, ali izostanak rezultata u proteklom periodu zahtijeva konkretne odgovore onih koji danas upravljaju institucijama.
Nakon Općih izbora održanih 4. oktobra 2026. godine, Evropska komisija očekuje formiranje funkcionalnih organa vlasti i ubrzano provođenje preuzetih obaveza.
Za Bosnu i Hercegovinu vrijeme postaje sve važniji faktor. Dok druge zemlje regije napreduju u procesu evropskih integracija, BiH rizikuje da zbog političkih blokada i neprovedenih reformi izgubi još jednu priliku za približavanje Evropskoj uniji, ali i značajna finansijska sredstva namijenjena njenim građanima.
